Algemene vragen

Hieronder kan u het antwoorden vinden op enkele veelgestelde vragen met betrekking tot het Mediadecreet.

Via het contactformulier kan u een bijkomende vraag stellen aan de VRM.

Via de nieuwsbrief blijf u op de hoogte van de recentste beslissingen en publicaties van de VRM.

Wat is productplaatsing? Wat is product placement ?

Net zoals reclame, sponsoring en telewinkelen is productplaatsing (product placement) één van de vormen van commerciële communicatie.

Productplaatsing is aldus een vorm van commerciële communicatie die bestaat in het opnemen van of het verwijzen naar een product, dienst of merk binnen het kader van een televisieprogramma.

In tegenstelling tot reclame wordt productplaatsing niet geplaatst binnen de reclameblokken.

Is productplaatsing op televisie toegestaan? Is product placement op televisie toegestaan?

Productplaatsing (product placement) op televisie is toegestaan ten aanzien van:

1° het opnemen of het verwijzen naar een product, dienst of merk tegen betaling. In dit geval is product plaatsing enkel toegestaan in (televisie)films, series, sportprogramma's en lichte amusementsprogramma's, met uitzondering van kinderprogramma's.

2° goederen of diensten die gratis worden geleverd, zoals productiehulp en prijzen, met het oog op de opneming ervan in een programma. In dit geval is productplaatsing toegestaan in alle soorten programma's, behalve in alle kinderprogramma's van de openbare omroep van de Vlaamse Gemeenschap (VRT). De Vlaamse Regering kan dit verbod uitbreiden tot de kinderprogramma's van de andere omroeporganisaties.

Aan welke voorwaarden moeten programma's voldoen die productplaatsing bevatten?

De programma's die productplaatsing bevatten, moeten voldoen aan alle volgende voorwaarden:

1° de inhoud en, in geval van lineaire uitzending, de programmering ervan, worden niet in die mate beïnvloed dat de verantwoordelijkheid en redactionele onafhankelijkheid van de omroeporganisatie worden aangetast;

2° de programma's sporen niet rechtstreeks aan tot aankoop of huur van goederen of diensten, in het bijzonder door die producten of diensten specifiek aan te prijzen;

3° het product of dienst in kwestie krijgt geen overmatige aandacht

4° als het programma in kwestie is geproduceerd of besteld door de omroeporganisatie zelf of door een aan hem verbonden onderneming, worden de kijkers duidelijk gewezen op de aanwezigheid van productplaatsing. Het programma in kwestie wordt in het begin en op het einde ervan, en als het na een reclamepauze wordt hervat, op passende wijze als zodanig aangeduid. De Vlaamse Regering kan hierover nadere regels bepalen.

Met het besluit van de Vlaamse Regering van 10 september 2010 (PDF) heeft de Vlaamse Regering regels vastgelegd met betrekking tot het gebruik van een logo voor de aanduiding van productplaatsing.

Is productplaatsing toegestaan voor alle producten?

Neen, programma's mogen in geen geval productplaatsing bevatten voor:

1° tabaksproducten of sigaretten of ondernemingen waarvan de voornaamste activiteit bestaat in de productie of verkoop van sigaretten en andere tabaksproducten;

2° specifieke geneesmiddelen of medische behandelingen die in België enkel op voorschrift beschikbaar zijn.

Hoe kan ik weten dat een programma productplaatsing bevat?

Artikel 100, § 1, van het Mediadecreet somt de voorwaarden op waaraan programma's die productplaatsing bevatten moeten voldoen.

Artikel 100, § 1, 4°, van het Mediadecreet bepaalt dat:
'als het programma in kwestie is geproduceerd of besteld door de omroeporganisatie zelf of door een aan hem verbonden onderneming, worden de kijkers duidelijk gewezen op de aanwezigheid van productplaatsing. Het programma in kwestie wordt in het begin en op het einde ervan, en als het na een reclamepauze wordt hervat, op passende wijze aangeduid om verwarring bij de kijkers te voorkomen. De Vlaamse Regering kan daarover nadere regels bepalen'.

Met het besluit van de Vlaamse Regering van 10 september 2010 werden regels opgelegd met betrekking tot het gebruik van een logo voor de aanduiding van productplaatsing.

Zo vermeldt het besluit dat de omroeporganisaties de kijkers moeten wijzen op de aanwezigheid van productplaatsing in de programma's, door het tonen van het PP-logo (zie hieronder). In het besluit wordt ook bepaald op welke manier het logo in beeld moet worden gebracht.

 

Waarvoor staat het pp-logo?

Het PP-logo wijst erop dat in het programma productplaatsing (product placement) voorkomt.

Productplaatsing is net zoals reclame, sponsoring en telewinkelen één van de vormen van commerciële communicatie.

Productplaatsing is aldus een vorm van commerciële communicatie die bestaat in het opnemen van of het verwijzen naar een product, dienst of merk binnen het kader van een televisieprogramma.

Met het besluit van de Vlaamse Regering van 10 september 2010 werden regels opgelegd met betrekking tot het gebruik van een logo voor de aanduiding van productplaatsing.

Zo vermeldt het besluit dat de omroeporganisaties de kijkers moeten wijzen op de aanwezigheid van productplaatsing in de programma's, door het tonen van het PP-logo (zie hieronder). In het besluit wordt ook bepaald op welke manier het logo in beeld moet worden gebracht.

het PP-logo

Hoe vaak mag een televisieprogramma onderbroken worden voor reclame?

Televisiezenders (uitgezonderd VRT) mogen per uur maximaal 12 minuten reclame uitzenden. De zenders beslissen zelf hoe vaak ze de programma's onderbreken. Ze mogen hierbij de integriteit van het programma niet schaden en moeten rekening houden met de natuurlijke pauzes en aard van het programma.

Films en nieuwsprogramma's mogen slechts één keer per geprogrammeerde tijdsduur van 30 minuten onderbroken worden.

Uitzendingen van kinderprogramma's, religieuze erediensten, godsdienstige en levensbeschouwelijke programma's en journaals mogen niet worden onderbroken voor reclame of telewinkelen.

Wanneer mag een televisieprogramma onderbroken worden voor reclame?

Televisiezenders (uitgezonderd VRT) mogen per uur maximaal 12 minuten reclame uitzenden. De zenders beslissen zelf wanneer ze de programma's onderbreken. Ze mogen hierbij de integriteit van het programma niet schaden en moeten rekening houden met de natuurlijke pauzes en aard van het programma.

Films en nieuwsprogramma's mogen slechts één keer per geprogrammeerde tijdsduur van 30 minuten onderbroken worden.

Uitzendingen van kinderprogramma's, religieuze erediensten, godsdienstige en levensbeschouwelijke programma's en journaals mogen niet worden onderbroken voor reclame en telewinkelen.

Kan een kabelmaatschappij zomaar zenders uit zijn aanbod schrappen?

Kabelmaatschappijen zijn wettelijk verplicht een aantal zenders aan te bieden (o.a. de Vlaamse openbare omroep, regionale televisie, ...).

Naast deze verplicht uit te zenden televisiestations, beslist de kabelmaatschappij zelf welke omroepen worden uitgezonden.

Mag de openbare omroep reclame uitzenden op tv?

De openbare omroep mag geen reclame uitzenden op tv. Wel toegelaten zijn promotiespots voor o.a. eigen producten en programma's, korte sponsorvermeldingen van programmasponsors rond programma's en de zogenaamde Boodschappen van Algemeen Nut.

Hoeveel reclame mag een televisiezender uitzenden?

Televisiezenders mogen per uur maximaal 12 minuten reclame uitzenden.

De openbare omroep mag geen reclame uitzenden op tv.

Mag reclame rond kinderprogramma's?

Kinderprogramma's mogen niet worden onderbroken voor reclame. Voor en na de kinderprogramma's mag wel reclame worden uitgezonden.

Op Ketnet (openbare omroep) mag geen reclame worden uitgezonden.

Mogen programma's gesponsord worden?

Ja.

Gesponsorde programma's moeten echter wel aan bepaalde voorwaarden voldoen:

1. De inhoud en programmering (in geval van lineaire uitzending) van het gesponsorde programma mogen nooit zo beïnvloed worden door de sponsor dat daardoor de verantwoordelijkheid en redactionele onafhankelijkheid van de omroep worden aangetast;

2. De gesponsorde programma's mogen niet rechtstreeks aansporen tot de aankoop of huur van de goederen of diensten, in het bijzonder door die goederen of diensten specifiek aan te prijzen;

3. De kijkers / luisteraars worden duidelijk attent gemaakt op de sponsoring. Aan het begin, tijdens, en/of op het einde van het programma(onderdeel) wordt op passende wijze de naam en/of het logo en/of een andere symbool van de sponsor (zoals een verwijzing naar zijn producten, diensten of een onderscheidingsteken daarvan) vermeld.

Sponsoring is een van de vormen van commerciële communicatie (net zoals reclame, telewinkelen en productplaatsing). Bijgevolg dienen ook de basisregels met betrekking tot commerciële communicatie (artikel 51 t.e.m.  77 van het Mediadecreet) te worden nageleefd.

Worden bepaalde sponsors uitgesloten van sponsoring ?

Ja.

Programma's mogen niet gesponsord worden door ondernemingen waarvan de belangrijkste activiteit bestaat in het maken of verkopen van sigaretten of andere tabaksproducten.

Kinderprogramma's mogen niet gesponsord worden door ondernemingen waarvan de voornaamste activiteit bestaat in het maken of verkopen van alcoholhoudende dranken.

Bij sponsoring door ondernemingen die geneesmiddelen en medische behandelingen maken of verkopen, mogen geen specifieke geneesmiddelen of medische behandelingen worden aangeprezen die in België alleen op doktersvoorschrift verkrijgbaar zijn. Het is wel toegestaan om de naam of het imago van de onderneming aan te prijzen.

Sponsoring is een van de vormen van commerciële communicatie (net zoals reclame, telewinkelen en productplaatsing). Bijgevolg dienen ook de basisregels met betrekking tot commerciële communicatie (artikel 51 t.e.m.  77 van het Mediadecreet) te worden nageleefd.

Worden bepaalde programma's uitgesloten van sponsoring?

Ja.

Journaals en politieke informatieprogramma's mogen niet worden gesponsord. Hetzelfde geldt voor teletekstpagina's met nieuws en politieke informatie.

De kinderprogramma's van de openbare omroep mogen niet gesponsord worden. Binnen een tijdsbestek van vijf minuten voor en na kinderprogramma's op de openbare omroep mogen geen sponsorvermeldingen worden uitgezonden. De openbare omroep mag ook geen commerciële communicatie brengen via teletekst.

Verkeersmeldingen, weerberichten of -voorspellingen en beursberichten kunnen gesponsord worden indien deze duidelijk gescheiden zijn van het nieuwsprogramma.

Kan er reclame gemaakt worden voor religies?

Ja.

In het Mediadecreet is er geen bepaling opgenomen die religies verbiedt om reclame te maken.

Mogen alle televisieomroepen boodschappen van algemeen nut uitzenden?

Ja.

Zowel de openbare als de commerciële televisieomroepen mogen boodschappen van algemeen nut uitzenden. Ze dienen zich daarbij wel te houden aan de bepalingen van het Mediadecreet.

Zo moeten boodschappen van algemeen nut duidelijk herkenbaar zijn en onderscheiden van de programma's.

Boodschappen van algemeen nut die worden uitgezonden op televisie moeten worden voorafgegaan en gevolgd door een passende aankondiging dat het om een boodschap van algemeen nut gaat en vermelden van wie de boodschap uitgaat.

Boodschappen van algemeen nut die worden uitgezonden op radio moeten door middel van een auditief signaal onderscheiden worden van de gewone programmering.

Boodschappen van algemeen nut die afkomstig zijn van sociale en humanitaire verenigingen of van verenigingen die behoren tot het domein van het algemeen welzijn, mogen noch rechtstreeks of onrechtstreeks gericht zijn op commerciële promotie van producten of diensten, noch op de commerciële promotie van het lidmaatschap van de betroffen vereniging.

Valt teletekst onder de toepassing van het Mediadecreet?

Ja.

Teletekst valt ook onder de toepassing van bepaalde artikelen uit het Mediadecreet. Doorheen het Mediadecreet staat telkens vermeld wanneer de regels ook van toepassing zijn op teletekst.

Zijn alleenstaande reclamespots (singlespots) toegestaan?

Het Mediadecreet stelt dat afzonderlijke reclame- en telewinkelspots de uitzondering zijn. Televisiezenders mogen per dag slechts één afzonderlijke reclame- of telewinkelspot uitzenden. Voor televisiezenders die in lus uitzenden, is één afzonderlijke reclame- en telewinkelspot toegestaan per lus in plaats van per dag.

Daarnaast zijn alleenstaande reclame- en telewinkelspots toegestaan in volgende gevallen:

• In uitzendingen van sportevenementen
• Als er een langdurige spot wordt uitgezonden van minimaal twee minuten
• Als een zender er niet in geslaagd is om voor een specifiek reclameblok meer dan één reclame- of telewinkelspot te verkopen, dit bij gebrek aan klanten.